Araştırmalar, boşanmadan sonra stresli bir yaşamın kadınların psikolojik sağlığını olumsuz etkilediğini göstermektedir (Sarah, Spillman, Lorenz veWickramma, 2006). Bir dizi çalışma, bekâr annelerin genel sağlıklarını bir eşle birlikte yaşayan annelerden daha kötü olarak değerlendirdiklerini ortaya koymuştur (Westin ve Westerling, 2007; Struffolino, Bernardi veVoorpostel, 2016).
Boşanmanın kadınlarda psikolojik ve fiziksel sağlığın kötü olmasına neden olduğunu ortaya koyan bir çalışma , 416 kırsal anneden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, boşanmış kadınların evli kadınlara kıyasla bir süre boyunca kronik hastalıklara karşı daha yüksek bir duyarlılığa sahip olduklarını ortaya koymuştur. Başka bir çalışma ise bekâr annelerde (Wade,Veldhuizen ve Cairney, 2011; Helbig,Lampert, Kloseve Jacobi, 2006; Klose, Jacobi, 2004; Cooper ve diğerleri, 2008; Wade,Veldhuizen ve Cairney, 2011) mental sağlık sorunlarının daha sık görüldüğünü göstermektedir. Ayrıca, birçok çalışma bekâr annelerde daha yüksek sigara içme prevalansı bildirmektedir (Sperlich, Maina ve Noeres, 2013;Burstrom, Whitehead, Clayton, 2010;Young, James ve Cunningham, 2004; Rahkonen, Laaksonen ve Karvonen, 2005; Jun ve Acevedo-Garcia, 2007).
Avrupa, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya’da yalnız annelerin evli annelerden daha yüksek depresyon riskine sahip olduklarını gösteren araştırmalar bulunmaktadır (Cairney, Boyle, Offord, Racine, 2003; Colton ve diğerleri,2015; Crosier ve diğerleri,2007; Robinson ve Wermeling, 2014; Sperlich, Arnhold-Kerri ve Geyer, 2011a; Wang, 2004). Ayrıca, bekâr annelerin, kötü sağlık ve depresyona yatkınlık açısından evli kadınlara göre üç kat daha riskli bulunduğunu gösteren araştırmalar mevcuttur (Cairney, Boyle, Lipman, Racine, 2004; Colton, Janzen ve Laverty,2015).
Genç kadınların,yaşlı kadınlara göre depresyona daha yatkın olduğu (Brown,Harris, Woods, Buman, Cox, 2012; Horwitz, Briggs-Gowan, Storfer-Isser, Carter, 2007), siyah bekâr annelerin ise beyaz annelerden daha yüksek depresyon riskine sahip oldukları belirtilmiştir (Wang,2004).
Çocuk sayısı anne ruhsal sağlığının önemli bir yordayıcısıdır ve daha fazla sayıda çocuk, depresyon riskinde artışa karşılık gelmektedir (Horwitz, Briggs-Gowan, Storfer-Isser, Carter, 2007; Sperlich, Arnhold-Kerri ve Geyer,2011b). Yoksul olan bekâr annelerde depresyon oranı gelir düzeyi nispeten iyi olanlara göre daha yüksek bulunurken (Liaw ve Brooks-Gunn, 1994), maternal depresyonun yoksulluk ile birleştiği durumlarda çocuklarda olumsuz sonuçların ortaya çıkma riskinin daha yüksek olduğu ileri sürülmüştür (Petterson ve Albers, 2001)
Bekâr annelerin evli annelere kıyasla daha yüksek ebeveynlik stresi yaşadıkları belirtilirken (Copeland ve Harbaugh, 2005), aynı zamanda bekâr annelerin daha az eğitimli olmaları, daha az hane halkı gelirine sahip olmaları, yoksulluk içinde yaşamaları, işlerinden çıkarılma riski taşımaları ve depresyon geliştirmeleri daha olası görülmektedir (Brand ve Thomas, 2014; Brown, 2010; Teachman, Tedrow ve Crowder, 2000).Araştırmalar, ayrıca bekâr annelerin çocuklarıyla etkileşime girmek ve oyun oynamak için daha az zaman harcadıklarını da göstermektedir (Carlson ve Berger, 2013; Kendig ve Bianchi, 2008). Yapılan çalışmalarda düşük gelirli ve eğitim düzeyi düşük annelerde ebeveynlik stresinin arttığı bildirilmiştir (Cooper, McLanahan, Meadows ve Brooks-Gunn, 2009; Gyamfi, Brooks-Gunn ve Jackson, 2001).
Depresif belirtilerin ise fiziksel sağlık açısından düşük düzeyde olan annelerin ebeveynlik kaynaklarını azaltarak annenin stresini artırdığı gösterilmiştir (Changve Fine, 2007; Pripp, Skreden, Skari, Malt ve Emblem, 2010).Diğer yandan yüksek eğitimli annelerin çocuklarının, babalarının ayrılması olayından daha az olumsuz etkilendikleri belirtilmiştir (Mandemakers ve Kalmijn, 2014).Bekâr annelerin duygusal hayatı ise bekâr olma durumundan etkilenmiştir. Çalışmaya konu olan annelerin çoğunluğu kendilerini yalnız, çaresiz, umutsuz, kimliksiz ve güven eksikliği içinde hissettiklerini bildirmişlerdir. Bekâr annelerin çoğunluğunun sosyal toplantılara katılmaktan kaçınmaya çalıştıkları, yaşadıkları depresyon nedeniyle giyinme stillerini değiştirdikleri ve kötü beslenme alışkanlıkları edindikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, bekâr annelerin büyük bir kısmı, hanede erkek üyelerin bulunmaması nedeniyle çocuklar arasında disiplini korumanın zor olduğunu belirtmişlerdir. Bekâr anneler; yalnızlıktan, sarsıcı bir yaşamdan ve depresyondan şikâyet etmişler, çocuk bakımında sorumluluk almayı ve çocukların geleceğini sağlamak için rutin bir iş kurmayı da zorlayıcı bulmuşlardır (Kotwal ve Prabhakar, 2009).
KAYNAKÇA
Brand, J. E.,Thomas, J. S.(2014). Job displacement among single mothers: Effects on children’s outcomes in young adulthood. American Journal of Sociology, 119, 955–1001. doi:10.1086/675409.
Brown, J. D., Harris, S. K., Woods, E. R., Buman, M. P.,Cox, J. E. (2012). Longitudinal study of depressive symptoms and social support in adolescent mothers. Maternal and Child Health Journal, 16(4), 894–901.Budig, M.,England, P.(2001). The wage penalty for motherhood. American Sociological Review, 66, 204-225.
Brown, S. L.(2010). Marriage and child well‐being: Research and policy perspectives. Journal of Marriage and Family, 72, 1059–1077. doi:10.1111/j.1741-3737.2010.00750.x
Burstrom, B., Whitehead, M.,Clayton, S. (2010). Health inequalities between lone and couple mothers and policy under different welfare regimes -the example of Italy, Sweden and Britain. Soc Sci Med,70(6),912-920.
Cairney, J., Boyle, M. H., Lipman, E. L.,Racine, Y. (2004). Single mothers and the use of professionals for mental health care reasons. Social Science & Medicine, 59(12), 2535–2546. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2004.03.035.
Cairney, J., Boyle, M., Offord, D. R., Racine, Y. (2003). Stress, social support and depression in single and married mothers. Social Psychiatryand Psychiatric Epidemiology, 38(8), 442–449.
Carlson, M. J.,Berger, L. M.(2013). What kids get from parents: Packages of parental involvement across complex family forms. Social Service Review, 87, 213. doi:10.1086/671015.
Chang, Y.,Fine, M. A.(2007). Modeling parenting stress trajectories among low-income young mothers across the child’s second and third years: Factors accounting for stability and change. Journal of Family Psychology, 21, 584–594. doi:10.1037/0893-3200.21.4.584.
Colton, T., Janzen, B.,Laverty, W. (2015). Family structure, social capital, and mental health disparities among Canadian mothers. Public Health, 129(6), 639–647.
Cooper, C. E., McLanahan, S. S., Meadows, S. O.,Brooks-Gunn, J.(2009). Family structure transitions and maternal parenting stress. Journal of Marriage and Family, 71, 558–574. doi:10.1111/j.1741-3737.2009.00619.x
Copeland, D.,Harbaugh, B. L.(2005). Differences in parenting stress between married andsingle first time mothers at six to eight weeks after birth. Issues in Comprehensive Pediatric Nursing, 28, 139–152. doi:10.1080/01460860500227556.
Crosier, T., Butterworth, P.,Rodgers, B. (2007). Mental health problems among single and partnered mothers. The role of financial hardship and social support. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 42(1), 6–13.
Gyamfi, P., Brooks-Gunn, J.,Jackson, A. P.(2001). Associations between employment and financial and parenting stress in low-income single black mothers. Women & Health, 32, 119–135. doi:10.1300/j013v32n01_06.
Helbig, S, Lampert T, Klose, M., Jacobi, F.(2006). Is parenthood associated with mental health? Findings from an epidemiological community survey. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol,41(11), 889-896.
Horwitz, S. M., Briggs-Gowan, M. J., Storfer-Isser, A.,Carter, A. S. (2007). Prevalence, correlates, and persistence of maternal depression. Journal of Women’s Health, 16(5), 678–691. https://doi.org/10.1089/jwh.2006.0185.
Jun, H.J. veAcevedo-Garcia, D. (2007). The effect of single motherhood on smoking by socioeconomic status and race/ethnicity. Soc Sci Med,65(4), 653-666.
Kendig, S. M., Bianchi,S. M.(2008). Single, cohabitating, and married mothers’ time with children. Journal of Marriage and Family, 70, 1228–1240. doi:10.1111/j.1741-3737.2008.00562.x
Klose, M.,Jacobi, F.(2004).Can gender differences in the prevalence of mental disorders be explained by sociodemographic factors? Arch Womens Ment Health,7(2), 133-148.
Kotwal, N.,Prabhakar, B. (2009). Problems faced by single mothers, J.Soc Sci.Vol,21(3), 197-204.
Liaw, F.,Brooks-Gunn, J. (1994). Cumulative familial risks and low-birthweight children’s cognitive and behavioral development. Journal of Clinical Child Psychology,23(4), 360–372.
Mandemakers, J. J.,Kalmijn, M. (2014). Do mother’s and father’s education condition the impact of parental divorce on child well-being? Social Science Research, 44, 187–199.
Petterson, N.,Albers, A. M. (2001). Effect of poverty and maternal depression on childhood development. Child Development, 77, 1794-1813.
Pripp, A. H., Skreden, M., Skari,H., Malt, U.,Emblem, R.(2010). Underlying correlation structures of parenting stress, general health and anxiety. Scandinavian Journal of Psychology, 51, 473–479. doi:10.1111/j.1467-9450.2010.00841.
Rahkonen, Laaksonen ve Karvonen, 2005;
Rahkonen, O., Laaksonen, M.,Karvonen, S. (2005). The contribution of lone parenthood and economic difficulties to smoking. Soc Sci Med,61(1), 211-216.
Robinson, A.,Wermeling,D.P. (2014), Intranasal naloxone administration for treatment of opioid overdose. Am J Health Syst Pharm,71(24), 2129-35. doi: 10.2146/ajhp130798.
Sarah, K.,Spillman, Lorenz, F., Wickramma, H.(2006). Divorce leads to poor psychological and physical health in women. Institute for Social and BehaviourResearch.
Sperlich, S., Arnhold-Kerri, S., Geyer, S. (2011a). Social living conditions and health among mothers in Germany: Findings from a population sample. Bundesgesundheitsblatt, Gesundheitsforschung, Gesundheitsschutz, 54(6), 735–744.
Sperlich, S, Maina, M.N.,Noeres, D. (2013). The effect of psychosocial stress on single mothers’ smoking. BMC Public Health,13, 1125.
Sperlich, S., Arnhold-Kerri, S.,Geyer, S. (2011b). What accounts for depressive symptoms among mothers? The impact of socioeconomic status, family structure and psychosocial stress. International Journal of Public Health, 56(4), 385–396.
Struffolino, E., Bernardi,L.,Voorpostel, M. (2016).Self-reported health among lone mothers in Switzerland: Do employment and education matter? Population-E,71(2), 187-213.
Teachman, J. D., Tedrow, L. M.,Crowder, K. D. (2000). The changing demography of America’s families. Journal of Marriage and the Family, 62, 1234–1246. doi:10.1111/j.1741-3737.2000.01234.x
Wade, T.J, Veldhuizen, S.,Cairney, J. (2011). Prevalence of psychiatric disorder in lone fathers and mothers: examining the intersection of gender and family structure on mental health.
Wade, T.J, Veldhuizen, S.,Cairney, J. (2011). Prevalence of psychiatric disorder in lone fathers and mothers: examining the intersection of gender and family structure on mental health.
Wang, J. L. (2004). The difference between single and marriedmothers in the 12-month prevalence of major depressive syndrome, associated factors and mental health service utilization. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 39(1), 26–32.
Westin, M.,Westerling, R. (2007). Social capital and inequality in health between single and couple parents in Sweden. Scand J Public Health,35(6), 609-617.
Young, L.E., James, A.D.,Cunningham, S.L. (2004). Lone motherhood and risk for cardiovascular disease: the National Population Health Survey (NPHS), 1998-99.
